Một bạn sinh viên năm ba từng than với chúng tôi rằng kiến thức giáo dục ở trường chưa trang bị đủ kỹ năng mềm cho bạn dù sắp ra trường. Bạn vẫn cảm thấy yếu kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm và xử lý xung đột ý kiến. Trong khi đó, bốn năm đại học gần như không có môn học nào dạy riêng những kỹ năng này, chương trình chủ yếu tập trung vào kiến thức chuyên ngành thay vì kỹ năng học tập thực tế.
Bạn thừa nhận nhiều lần muốn tự học thêm nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Thử tìm khóa học thì học phí lại khá cao so với túi tiền sinh viên. Câu chuyện thiếu kỹ năng mềm dù đã học gần hết chương trình đại học như vậy khá phổ biến. Một trong những cách tự trang bị hiệu quả, ít tốn kém nhất chính là đọc sách có chọn lọc.
Kỹ Năng Mềm: Mảng Kiến Thức Giáo Dục Bị Bỏ Ngỏ Trong Chương Trình Học
Chương trình học ở nhiều trường vẫn còn nặng về kiến thức chuyên môn. Trong khi đó, những kỹ năng quyết định khả năng làm việc thực tế sau này lại ít được chú trọng đúng mức.
Giao tiếp, quản lý thời gian, tư duy phản biện ít được dạy bài bản. Đây đúng là tình huống bạn sinh viên chúng tôi kể ở đầu bài, một thực trạng khá phổ biến ở nhiều chương trình đào tạo hiện nay. Những kỹ năng này thường chỉ được nhắc tới lồng ghép qua vài buổi ngoại khóa, thay vì có một môn học riêng, bài bản, đủ thời gian thực hành. Vì thiếu môn học kỹ năng mềm bài bản, nhiều bạn giỏi chuyên môn vẫn lúng túng khi phải thuyết trình, đàm phán, hay giải quyết xung đột trong công việc thực tế.
Đọc Sách Như Một Kênh Tự Học Kỹ Năng Mềm Hiệu Quả
Không phải ai cũng có điều kiện tham gia các khóa học kỹ năng mềm tốn kém. Đọc sách vẫn là kênh tự học hiệu quả, tiết kiệm chi phí mà nhiều người thường bỏ qua.
Chọn sách theo từng kỹ năng cụ thể thay vì đọc tràn lan là nguyên tắc đầu tiên chúng tôi luôn khuyên độc giả trẻ áp dụng. Thay vì đọc ngẫu hứng bất kỳ cuốn sách nào có tên gọi liên quan tới “thành công”, bạn nên xác định rõ mình đang thiếu kỹ năng nào nhất, ví dụ tư duy phản biện, làm việc nhóm hay quản lý thời gian. Sau đó, hãy tìm đúng cuốn sách tập trung vào kỹ năng đó. Cách học tập trung này giúp việc học hiệu quả hơn nhiều so với đọc dàn trải.
Có thể tham khảo thêm review sách giúp rèn tư duy phản biện cho người trẻ mà chúng tôi từng chia sẻ. Bài viết này phù hợp nếu bạn đang cảm thấy mình dễ bị thuyết phục bởi ý kiến người khác mà chưa có chính kiến riêng, một vấn đề khá phổ biến ở sinh viên mới ra trường.
Kết hợp đọc với thực hành trong học tập và hoạt động ngoại khóa cũng là bước không thể thiếu để kiến thức từ sách không chỉ dừng ở lý thuyết. Sau khi đọc một nguyên tắc về làm việc nhóm, hãy thử áp dụng ngay trong bài tập nhóm trên lớp, hoặc trong câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa đang tham gia. Việc thực hành ngay giúp kiến thức được củng cố, ghi nhớ sâu hơn nhiều so với chỉ đọc rồi để đó.
Có thể tham khảo thêm review sách 5 Điểm Chết Trong Teamwork về kỹ năng lãnh đạo đội nhóm hiệu quả mà chúng tôi từng thực hiện. Bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn những sai lầm phổ biến khi làm việc nhóm, áp dụng ngay được vào các bài tập nhóm, dự án ở trường.
Xây Thói Quen Đọc Sách Song Song Với Lịch Học Dày Đặc
Biết chọn sách rồi, thách thức tiếp theo là duy trì thói quen đọc đều đặn giữa lịch học, lịch thi vốn đã kín mít của học sinh, sinh viên.
Lên kế hoạch đọc ngắn mỗi ngày, chọn thời điểm phù hợp là cách tiếp cận thực tế hơn nhiều so với việc cố dành hẳn một buổi cuối tuần để đọc liền mạch. Chỉ cần 15-20 phút mỗi ngày, vào khung giờ cố định như trước khi ngủ hoặc trong lúc di chuyển bằng xe buýt, là đủ. Cách đọc đều đặn này giúp bạn hoàn thành một cuốn sách kỹ năng mềm trong vài tuần, hiệu quả hơn nhiều so với việc chờ có nhiều thời gian rảnh mới đọc.
Ghi chú và chia sẻ lại để nhớ lâu hơn cũng là mẹo hữu ích, đặc biệt với sách kỹ năng mềm vốn cần được áp dụng thực tế chứ không chỉ ghi nhớ lý thuyết suông. Có thể tham khảo thêm review sách Ai Lấy Miếng Phomat Của Tôi mà chúng tôi từng phân tích. Đây là một cuốn sách ngắn gọn, dễ đọc, phù hợp để thử áp dụng kỹ thuật ghi chú, tóm tắt lại bài học rồi chia sẻ với bạn bè. Cách này giúp kiến thức được củng cố qua việc diễn đạt lại theo cách hiểu của mình.
Với những bạn trẻ sau khi rèn luyện kỹ năng mềm và bắt đầu thử sức kinh doanh nhỏ để kiếm thêm thu nhập trong lúc đi học, có thể tham khảo dịch vụ thiết kế website bán hàng. Dịch vụ này phù hợp nếu bạn đang có nhu cầu xây dựng kênh bán hàng chuyên nghiệp cho dự án kinh doanh của mình.
Kết Luận
Kỹ năng mềm tốt bắt đầu từ thói quen đọc có chọn lọc, không cần đợi ai dạy. Đúng như bài học bạn sinh viên chúng tôi kể ở đầu bài, việc này đã dần cải thiện sau khi bạn chủ động tìm đọc sách phù hợp với từng kỹ năng còn thiếu. Đừng chờ tới khi ra trường mới cuống cuồng bổ sung kỹ năng mềm.
Hãy bắt đầu ngay từ hôm nay để xây dựng kiến thức giáo dục và kỹ năng mềm bền vững cho bản thân, thay vì tiếp tục nghĩ rằng kỹ năng mềm chỉ có thể học được qua các khóa học tốn kém:
- Chọn một kỹ năng bạn đang cảm thấy yếu nhất.
- Tìm một cuốn sách phù hợp với kỹ năng đó.
- Dành ra 15-20 phút mỗi ngày để đọc và thực hành.