Một anh chủ xưởng may nhỏ với chưa tới hai mươi nhân công từng nói thẳng với chúng tôi: “Sách quản trị là viết cho mấy ông giám đốc tập đoàn, xưởng nhỏ như anh đọc làm gì”, cho tới khi một người bạn tặng anh cuốn sách về nghệ thuật lãnh đạo. Đọc thử vài chương, anh mới nhận ra nguyên tắc phân quyền, giao việc đúng người trong sách áp dụng được ngay cho xưởng của mình, dù quy mô chỉ bằng một phần nhỏ so với ví dụ minh họa trong sách.
Câu chuyện ngại đọc sách quản trị vì nghĩ nó “xa vời” như vậy khá phổ biến với chủ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh cá thể. Nhưng thực tế, phần lớn nguyên tắc quản trị kinh điển được đúc kết từ những bài học vận hành, quản lý con người mang tính phổ quát, không hề bị giới hạn bởi quy mô doanh nghiệp.
Nhiều Chủ Doanh Nghiệp Nhỏ Ngại Đọc Sách Quản Trị Vì Thấy “Xa Vời”
Định kiến về sách quản trị khiến không ít chủ doanh nghiệp nhỏ tự loại mình ra khỏi nguồn tri thức quý giá này ngay từ đầu.
Rào cản tâm lý phổ biến nhất chính là ngộ nhận sách quản trị chỉ dành cho tập đoàn lớn, đúng như tình huống anh chủ xưởng may mà chúng tôi kể ở đầu bài. Nhiều cuốn sách quản trị kinh điển thường dùng ví dụ minh họa từ các tập đoàn lớn, dễ khiến người đọc lầm tưởng nội dung chỉ áp dụng được ở quy mô tương tự.
Nhưng thực chất, những nguyên tắc cốt lõi bên dưới các ví dụ đó, như cách phân công công việc, xây dựng lòng tin với nhân viên, ra quyết định trong điều kiện thiếu thông tin, đều là những vấn đề mà bất kỳ ai điều hành một nhóm người, dù chỉ vài nhân sự, cũng phải đối mặt.
Những Nguyên Tắc Quản Trị Kinh Điển Vẫn Áp Dụng Được Cho Quy Mô Nhỏ
Bóc tách khỏi bối cảnh tập đoàn lớn, nhiều nguyên tắc quản trị kinh điển thực chất vẫn giữ nguyên giá trị khi áp dụng cho một cửa hàng, xưởng sản xuất nhỏ.
Ba trụ cột quản trị mà chúng tôi thấy áp dụng được ở mọi quy mô doanh nghiệp là tư duy vận hành, quản lý con người và ra quyết định trong điều kiện nguồn lực hạn chế. Tư duy vận hành giúp chủ doanh nghiệp nhỏ nhìn ra được quy trình nào đang lãng phí thời gian, chi phí, dù xưởng chỉ có vài công đoạn sản xuất đơn giản. Quản lý con người, dù chỉ với năm, mười nhân viên, vẫn cần nguyên tắc giao việc rõ ràng, phản hồi công bằng, không khác gì việc quản lý cả một phòng ban lớn, chỉ là quy mô nhỏ hơn.
Bạn cũng có thể tìm đọc thêm tóm tắt sách Nhà Quản Trị Thành Công về công thức thành công của lãnh đạo mà chúng tôi từng tổng hợp, để hiểu rõ hơn những nguyên tắc lãnh đạo cốt lõi có thể áp dụng được bất kể quy mô đội nhóm bạn đang quản lý lớn hay nhỏ.
Khi đọc sách quản trị dành cho doanh nghiệp lớn, chủ doanh nghiệp nhỏ cũng cần biết chọn lọc bài học phù hợp thay vì áp dụng máy móc. Không phải mọi chi tiết trong sách đều cần áp dụng nguyên xi. Chủ doanh nghiệp nhỏ nên biết chọn lọc những nguyên tắc cốt lõi phù hợp với nguồn lực, quy mô thực tế của mình, thay vì cố gắng sao chép toàn bộ mô hình vận hành của một tập đoàn lớn vào một cửa hàng chỉ vài nhân viên.
Từ Trang Sách Đến Quyết Định Kinh Doanh Thực Tế
Đọc hiểu nguyên tắc là một chuyện, biến chúng thành quyết định kinh doanh cụ thể lại đòi hỏi một bước chuyển tiếp cẩn thận hơn.
Chúng tôi luôn khuyên chủ doanh nghiệp nhỏ áp dụng một cách tiếp cận an toàn: làm bài tập nhỏ để thử nghiệm nguyên tắc trước khi áp dụng toàn bộ. Ví dụ, nếu sách nói về việc phân quyền cho nhân viên tự ra quyết định trong phạm vi công việc của họ, đừng áp dụng ngay cho toàn bộ đội ngũ. Hãy thử nghiệm với một, hai nhân viên tin cậy trước, quan sát kết quả rồi mới quyết định mở rộng ra toàn bộ.
Chúng tôi cũng từng chia sẻ tóm tắt sách Ngũ Luân Thư từ binh pháp đến chiến lược kinh doanh, một ví dụ cho thấy những nguyên tắc chiến lược cổ xưa vẫn có thể chuyển hóa linh hoạt thành bài học kinh doanh hiện đại, tùy vào cách người đọc diễn giải và áp dụng.
Kết hợp đọc sách với quan sát thực tế thị trường cũng giúp việc áp dụng lý thuyết trở nên sát với thực tế hơn. Sách cung cấp khung tư duy, nguyên tắc chung, nhưng thị trường, khách hàng cụ thể của bạn mới là nơi kiểm chứng liệu nguyên tắc đó có thực sự phù hợp hay không. Ngoài ra, sách Tư Duy Ngược về bí quyết sáng tạo và đột phá thành công mà chúng tôi từng đánh giá cũng là một góc nhìn khác biệt đáng tham khảo khi áp dụng lý thuyết kinh doanh vào bối cảnh thực tế riêng của doanh nghiệp mình.
Với những chủ doanh nghiệp nhỏ sau khi áp dụng các nguyên tắc quản trị và bắt đầu mở rộng kênh bán hàng, có thể tham khảo dịch vụ thiết kế website bán hàng nếu đang có nhu cầu xây dựng kênh kinh doanh trực tuyến chuyên nghiệp hơn.
Kết Luận
Tư duy thành công đến từ việc chọn đúng bài học và áp dụng đều đặn, đúng như điều anh chủ xưởng may mà chúng tôi kể ở đầu bài đã dần nhận ra sau khi thử áp dụng nguyên tắc phân quyền từ một cuốn sách quản trị. Đừng để định kiến “sách chỉ dành cho tập đoàn lớn” khiến bạn bỏ lỡ những nguyên tắc quản trị giá trị.
Hãy thử tìm đọc một cuốn sách quản trị kinh điển, chọn ra một nguyên tắc phù hợp với quy mô hiện tại, rồi thử nghiệm trong vài tuần tới, thay vì tiếp tục nghĩ rằng những kiến thức đó không dành cho doanh nghiệp nhỏ như của bạn.