Trả lời thẳng: người mới nên bắt đầu từ 10 nhóm sách dễ tiếp cận, không nên nhảy vào sách quá học thuật ngay
Top 10 review sách cho người mới bắt đầu mà chúng tôi tổng hợp dưới đây không phải danh sách sách kinh điển khó nuốt, mà là những nhóm sách dễ vào, dễ đọc hết cả cuốn.
Gồm năm nhóm chính: sách phát triển bản thân ngắn gọn, sách kỹ năng mềm ứng dụng ngay, sách kinh doanh kể chuyện thực tế, sách quản lý tài chính cá nhân cơ bản, và văn học Việt Nam đương đại dễ đọc.
Mỗi nhóm sách phù hợp với một mục tiêu đọc khác nhau. Bạn không nhất thiết phải đọc hết cả năm nhóm cùng lúc, mà nên chọn đúng nhóm khớp với nhu cầu hiện tại.
Nhóm 1: Sách phát triển bản thân ngắn gọn, dễ áp dụng ngay
Với người mới đọc sách, chúng tôi khuyên chọn sách có ví dụ cụ thể, chia chương ngắn, không dùng quá nhiều thuật ngữ tâm lý học phức tạp gây nản ngay từ chương đầu.
Nhóm này phù hợp nhất với người mới đọc sách, muốn có động lực và thay đổi vài thói quen nhỏ trước, chưa cần đến những khái niệm quá sâu về tâm lý con người.
Một cuốn đáng thử là review sách Thói Quen Nguyên Tử, bí quyết thay đổi từ những thói quen nhỏ, vì cách trình bày khá dễ theo dõi ngay cả với người chưa quen đọc sách dạng này.
Hạn chế thật cần biết: một số sách thể loại này lặp ý khá nhiều giữa các chương. Nên chọn lọc một hai cuốn để đọc kỹ, thay vì ôm đọc hết mọi cuốn cùng chủ đề trong một thời gian ngắn.
Nhóm 2: Sách kỹ năng mềm có thể ứng dụng ngay trong công việc
Tiêu chí chọn nhóm này là sách có bài tập thực hành hoặc tình huống cụ thể đi kèm lý thuyết, không chỉ nói suông về khái niệm giao tiếp, thuyết trình chung chung.
Phù hợp nhất với người mới đi làm, sinh viên năm cuối đang cần rèn kỹ năng giao tiếp, thuyết trình trước khi bước vào môi trường công sở thực sự.
Có thể tham khảo thêm rèn kỹ năng mềm qua sách ngoài giảng đường để có góc nhìn cụ thể hơn về cách chọn sách phù hợp giai đoạn mới đi làm.
Kỹ năng mềm cần thực hành lặp lại nhiều lần mới thấm. Chỉ đọc sách mà không luyện tập thực tế thì hiệu quả sẽ khá hạn chế, dù sách có hay đến đâu.
Nhóm 3: Sách kinh doanh kể chuyện thực tế thay vì lý thuyết thuần túy
Với người mới quan tâm kinh doanh, nên ưu tiên sách kể lại case study thật, có nhân vật và bối cảnh cụ thể, dễ hình dung hơn nhiều so với sách thuần lý thuyết mô hình quản trị.
Nhóm này phù hợp với người mới quan tâm đến kinh doanh, khởi nghiệp nhưng chưa quen đọc sách học thuật dày cộp, nhiều biểu đồ và thuật ngữ chuyên ngành.
Cần lưu ý thật: một số bài học trong sách kinh doanh nước ngoài chưa chắc áp dụng đúng bối cảnh thị trường Việt Nam, nên đọc với tinh thần tham khảo, không áp dụng máy móc.
Nhóm 4: Sách quản lý tài chính cá nhân cơ bản cho người mới bắt đầu
Nên chọn sách hướng dẫn từng bước cụ thể về lập ngân sách, tiết kiệm, chưa cần đi sâu vào đầu tư phức tạp ngay từ những cuốn đầu tiên.
Nhóm sách này phù hợp với người mới đi làm, chưa có thói quen quản lý chi tiêu rõ ràng, thường tiêu hết lương trước khi đến kỳ lương tiếp theo.
- Ưu tiên sách có ví dụ bằng số tiền cụ thể, dễ hình dung
- Chọn sách hướng dẫn lập ngân sách trước khi học đầu tư
- Đối chiếu lại với mức thu nhập thực tế của bản thân
Một cuốn quen thuộc trong nhóm này là review sách Cha Giàu Cha Nghèo, những bài học làm giàu cơ bản nhất. Một số nguyên tắc tài chính trong sách nước ngoài cần điều chỉnh lại cho phù hợp với mức thu nhập, chi phí sinh hoạt tại Việt Nam.
Nhóm 5: Văn học Việt Nam đương đại dễ tiếp cận với người mới đọc
Tiêu chí chọn: văn phong gần gũi, chủ đề gắn với đời sống hiện tại, không quá dài dòng hay khó hiểu như một số tác phẩm kinh điển nặng tính biểu tượng.
Nhóm này phù hợp với người muốn đọc sách để giải trí, thư giãn nhưng vẫn muốn có chiều sâu nhất định, không chỉ đơn thuần giải trí nhẹ nhàng.
Gu văn học khá cá nhân. Một cuốn sách được nhiều người khen ngợi chưa chắc hợp với sở thích riêng của từng người, nên đọc thử vài chương trước khi quyết định gắn bó với một tác giả.
Cách chọn cuốn sách đầu tiên phù hợp với mục tiêu đọc của bản thân
Trước khi chọn sách, nên xác định rõ mục tiêu đọc là để giải trí, học kỹ năng hay phát triển sự nghiệp, vì mỗi mục tiêu sẽ dẫn đến nhóm sách khác nhau hẳn.
Một mẹo nhỏ khác: đọc thử vài trang đầu hoặc xem mục lục trước khi mua cả cuốn, để biết văn phong tác giả có phù hợp với cách đọc của mình hay không.
Bảng gợi ý thứ tự đọc sách cho người mới theo mục tiêu
| Mục tiêu đọc | Nhóm sách nên bắt đầu | Mức độ dễ tiếp cận |
|---|---|---|
| Tạo động lực, thay đổi thói quen | Phát triển bản thân ngắn gọn | Dễ |
| Cải thiện kỹ năng đi làm | Kỹ năng mềm ứng dụng | Dễ đến trung bình |
| Tìm hiểu kinh doanh, khởi nghiệp | Kinh doanh kể chuyện thực tế | Trung bình |
| Quản lý tiền bạc cá nhân | Tài chính cá nhân cơ bản | Dễ đến trung bình |
| Giải trí, thư giãn có chiều sâu | Văn học Việt Nam đương đại | Dễ |
Sai lầm người mới đọc sách hay gặp phải
Sai lầm phổ biến nhất là mua nhiều sách cùng lúc theo trào lưu, nhưng không đọc hết cuốn nào, gây lãng phí và dần mất động lực đọc tiếp những cuốn còn lại trên kệ.
Một sai lầm khác cũng thường gặp: chọn ngay sách kinh điển dày, nặng lý thuyết khi chưa có thói quen đọc, dễ nản và bỏ dở giữa chừng chỉ sau vài chương đầu.
Những điều chưa thể khẳng định chắc chắn, cần người đọc tự trải nghiệm thêm
Mức độ phù hợp của từng cuốn sách còn tùy gu đọc cá nhân. Danh sách này chỉ mang tính gợi ý khởi đầu, không phải công thức đúng cho mọi người.
Một số nhận định trong sách dịch có thể cần đối chiếu thêm với bối cảnh Việt Nam trước khi áp dụng hoàn toàn vào cuộc sống hay công việc hằng ngày.
Câu hỏi thường gặp
Người mới đọc sách nên bắt đầu từ ebook, sách giấy hay sách nói?
Tùy thói quen cá nhân. Sách giấy giúp tập trung hơn, ebook tiện mang theo, còn sách nói phù hợp khi đang di chuyển hoặc làm việc nhà. Chọn hình thức nào duy trì được thói quen đọc đều là tốt nhất.
Đọc bao nhiêu cuốn sách một tháng là hợp lý cho người mới?
Không cần đặt mục tiêu số lượng ngay từ đầu. Một cuốn mỗi tháng, đọc kỹ và áp dụng được, còn giá trị hơn đọc lướt năm cuốn mà không nhớ gì.
Có cần đọc lại sách phát triển bản thân nhiều lần để nhớ lâu hơn không?
Có, đặc biệt với sách dạng này. Đọc lại sau vài tháng thường giúp nhận ra những ý mà lần đọc đầu đã bỏ lỡ, vì lúc đó kinh nghiệm sống của bạn cũng đã khác đi ít nhiều.
Sách dịch từ nước ngoài có phù hợp áp dụng hoàn toàn cho người Việt không?
Không nên áp dụng máy móc toàn bộ. Nên đọc với tinh thần chọn lọc, giữ lại nguyên lý cốt lõi và điều chỉnh chi tiết cho phù hợp với bối cảnh, thu nhập, văn hóa tại Việt Nam. Việc đọc rộng, kể cả sách kỹ năng ngôn ngữ như tại một trang chuyên về phát âm tiếng Anh, cũng góp phần mở rộng vốn từ khi đọc thêm sách dịch.