Có anh chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ nhỏ từng nhắn tin kể với chúng tôi, sau khi đọc xong một cuốn sách quản trị nổi tiếng của tác giả nước ngoài, anh hào hứng áp dụng nguyên si mô hình họp hành, đánh giá nhân viên hằng tuần như sách hướng dẫn. Chỉ sau một tháng, đội ngũ mười người của anh than phiền vì họp quá nhiều, mất thời gian sản xuất mà hiệu quả chẳng thấy đâu. Anh nhận ra mô hình trong sách được viết cho công ty vài trăm nhân sự, không phù hợp để bê nguyên vào một xưởng nhỏ. Đây là bài học khá phổ biến với chủ doanh nghiệp nhỏ Việt Nam khi đọc sách quản trị kinh điển: không phải điều gì hay trong sách cũng áp dụng được ngay, mà cần biết chọn lọc.
Sách Quản Trị Kinh Điển Chứa Nhiều Bài Học Nhưng Không Phải Lúc Nào Cũng Dễ Áp Dụng
Trước khi áp dụng bất kỳ bài học nào từ sách quản trị, chúng tôi muốn lưu ý người đọc một điều: bối cảnh doanh nghiệp lớn trong sách đôi khi khác biệt khá nhiều so với thực tế doanh nghiệp nhỏ Việt Nam. Phần lớn sách kinh điển về quản trị nhân sự được viết dựa trên nghiên cứu tại các tập đoàn lớn, có phòng nhân sự chuyên trách, ngân sách đào tạo dồi dào, khác hẳn với thực tế nhiều doanh nghiệp nhỏ Việt Nam nơi chủ doanh nghiệp phải kiêm luôn vai trò quản lý nhân sự, không có đội ngũ chuyên trách riêng.
Nguyên tắc quan trọng ở đây là chọn lọc bài học phù hợp thay vì áp dụng máy móc toàn bộ nội dung, đúng như bài học mà anh chủ xưởng gỗ chúng tôi kể ở đầu bài đã rút ra sau lần áp dụng cứng nhắc. Không phải cuốn sách quản trị kinh điển nào cũng đưa ra lời khuyên sai khi áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ, nhưng người đọc cần hiểu rõ nguyên lý đằng sau lời khuyên đó, để biết cách điều chỉnh quy mô, tần suất áp dụng sao cho phù hợp với nguồn lực thực tế của mình, thay vì sao chép y nguyên từng bước một.
Những Bài Học Quản Trị Nhân Sự Đáng Áp Dụng
Nhiều doanh nghiệp nhỏ Việt Nam bỏ qua việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn kết đội ngũ ngay từ giai đoạn nhỏ, vì nghĩ đó là chuyện của công ty lớn. Thực tế, giai đoạn nhân sự còn ít lại là thời điểm tốt nhất để xây dựng văn hóa, vì mỗi nhân viên khi đó có ảnh hưởng lớn tới không khí chung, dễ định hình thói quen làm việc, cách giao tiếp giữa các thành viên hơn nhiều so với khi doanh nghiệp đã mở rộng quy mô lên hàng trăm người. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách xây dựng một tổ chức vững bền ngay từ nền tảng ban đầu, có thể tham khảo tóm tắt sách xây dựng để trường tồn, đột phá để doanh nghiệp vươn xa mà chúng tôi từng tổng hợp, trong đó có nhiều nguyên tắc về văn hóa tổ chức áp dụng được dù quy mô khác biệt.
Các sách quản trị kinh điển cũng để lại bài học đáng giá không kém về cách trao quyền và tạo động lực cho nhân viên trong môi trường nguồn lực hạn chế. Khi không có ngân sách thưởng lớn như doanh nghiệp lớn, chủ doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể tạo động lực bằng cách trao quyền quyết định thực sự cho nhân viên trong phạm vi công việc của họ, để họ cảm thấy được tin tưởng, có tiếng nói trong công việc, thay vì chỉ làm theo chỉ đạo một chiều. Chủ đề chiến lược, cách phân bổ nguồn lực hợp lý khi đối mặt với hạn chế cũng được bàn khá kỹ trong các tác phẩm chiến lược kinh điển, xem thêm tóm tắt sách Ngũ Luân Thư, từ binh pháp cho đến chiến lược kinh doanh mà chúng tôi từng chia sẻ, trong đó nhiều nguyên lý về cách dùng ít nguồn lực đạt hiệu quả cao cũng áp dụng được vào quản trị nhân sự doanh nghiệp nhỏ.
Cách Điều Chỉnh Bài Học Phù Hợp Với Doanh Nghiệp Nhỏ
Trước khi áp dụng bất kỳ mô hình quản trị nào từ sách, chúng tôi luôn khuyên chủ doanh nghiệp nhỏ thực hiện bước điều chỉnh đầu tiên: đơn giản hóa quy trình để phù hợp với quy mô nhân sự còn hạn chế. Nếu sách đề xuất họp đánh giá hằng tuần cho từng phòng ban, doanh nghiệp chỉ có mười người có thể rút gọn thành một buổi họp ngắn cho cả đội, hai tuần một lần, giữ nguyên tinh thần trao đổi, phản hồi nhưng giảm tần suất, thời lượng cho phù hợp với quy mô thực tế, tránh lặp lại sai lầm như anh chủ xưởng gỗ mà chúng tôi kể ở đầu bài.
Ưu tiên áp dụng từng phần thay vì thay đổi toàn diện cùng lúc cũng là nguyên tắc quan trọng giúp doanh nghiệp nhỏ tránh xáo trộn không cần thiết. Một sai lầm khá phổ biến là sau khi đọc xong một cuốn sách hay, chủ doanh nghiệp muốn áp dụng ngay toàn bộ mô hình trong sách cùng lúc, khiến đội ngũ vốn đã quen nếp làm việc cũ bị choáng ngợp, khó thích nghi. Nên chọn một hoặc hai thay đổi quan trọng nhất, triển khai thử trong vài tuần, đánh giá hiệu quả rồi mới tiếp tục bổ sung thêm thay đổi khác, thay vì đảo lộn mọi thứ cùng một lúc. Nếu bạn cũng đang tìm hiểu thêm những nguyên tắc quản trị con người từ góc nhìn quyền lực, ảnh hưởng trong tổ chức, xem thêm review sách Quân Vương, nghệ thuật cai trị và quyền lực mà chúng tôi từng phân tích, dù bối cảnh viết khác xa doanh nghiệp hiện đại nhưng vẫn có những nguyên lý về cách xây dựng uy tín, sự tin tưởng đáng suy ngẫm.
Song song với việc học hỏi từ sách để quản trị nhân sự tốt hơn, nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ cũng cần một kênh giới thiệu sản phẩm, dịch vụ chuyên nghiệp để phát triển kinh doanh. Bạn có thể tham khảo https://mona.media/thiet-ke-website-ban-hang/ nếu đang có nhu cầu xây dựng website bán hàng song song với việc phát triển đội ngũ nội bộ.
Kết Luận
Chọn lọc và điều chỉnh phù hợp giúp doanh nghiệp nhỏ Việt Nam áp dụng hiệu quả những bài học quản trị nhân sự từ sách kinh điển, tránh lặp lại tình huống áp dụng cứng nhắc rồi phản tác dụng như anh chủ xưởng gỗ mà chúng tôi kể ở đầu bài từng gặp phải. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm những bài học khác từ sách kinh doanh, quản trị và tư duy thành công, chúng tôi sẽ tiếp tục chọn lọc và chia sẻ trong các bài viết sau. Nếu bạn đang đọc một cuốn sách quản trị và muốn áp dụng ngay cho doanh nghiệp của mình, hãy thử chọn một nguyên tắc nhỏ nhất, dễ triển khai nhất trước, thay vì cố gắng thay đổi toàn bộ cách vận hành chỉ sau một cuốn sách.